Nota Bene online

70 jaar universele mensenrechten

70 jaar universele mensenrechten

Op 10 december was het 70 jaar geleden dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens werd aangenomen om, met de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog nog in het achterhoofd, de basisrechten van de mens te omschrijven. De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) is tot op heden van grote betekenis als algemeen erkende morele en juridische standaard voor onder andere nieuwe internationale verdragen, nationale grondwetten en het werk van internationale gerechtshoven, tribunalen en mensenrechtenorganisaties.

De verklaring werd op 10 december 1948 aangenomen in Parijs door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Geen land stemde tegen. Met als doel het verbeteren en beschermen van mensenrechten werden in het verdrag zoal burger- en politieke rechten als sociale, culturele en economische rechten verankerd.  De eerste categorie rechten is gericht op het beschermen van het individu tegen de overheid, zoals de vrijheid van godsdienst en het verbod van marteling. De tweede categorie, zoals het recht op arbeid, gezondheid en huisvesting, is vooral gericht op het verplichten van de overheid zich voor de realisatie van deze rechten in te zetten en worden ook wel als zogeheten ontplooiingsrechten gekwalificeerd.

Hoewel het fundamentele belang van deze verklaring en het positieve effect dat zij op het beschermen en verbeteren van mensenrechten heeft gehad mijns inziens niet mag worden ontkend, kan worden betwijfeld of de verklaring nog wel voldoende actueel is. Immers, 70 jaar ‘oud zijn’ is een prestatie van formaat maar tegelijkertijd ook een last. De wereld is sinds aanname van het UVRM aanzienlijk veranderd onder invloed van bijvoorbeeld digitalisering, globalisering en de industrialisering van voormalige derdewereldlanden. Dit roept vragen op hoe mensenrechten uit de verklaring zich verhouden tot relatief nieuwe fenomenen als klimaatverandering en internet. Verschijnselen die ten tijde van aanname van het verdrag nog niet bestonden of waar men waarschijnlijk nog nooit van had gehoord (én had kunnen horen). Zij kunnen echter wel de rechten van mensen aantasten. Denk bijvoorbeeld aan de wisselwerking tussen artikel 12 (privacy, privé-leven) en het internet of de afwezigheid van een bepaling die ziet op het milieu of klimaat(verandering) en hun invloed op mensen.

De kwestie bracht een aantal vooraanstaande filosofen, juristen en andere experts ertoe om een reeks aanvullende, moderne mensenrechten te publiceren. Eén van deze nieuwe (gesuggereerde) mensenrechten is bijvoorbeeld het recht op een schoon milieu. Niet in de laatste plaats uit eigenbelang, nu het recht op leven immers ook weinig betekent als gevolg van klimaatverandering je huis overstroomt, oogsten mislukken of schoon drinkwater schaars wordt, maar ook omdat de natuur een intrinsieke van de mens onafhankelijke waarde heeft. Een schoon leefmilieu is kortweg essentieel voor het menselijk bestaan. Een ander aanbevolen recht is het recht om vergeten te worden. Iedereen die goed heeft opgelet bij Europees Recht zal dit ongetwijfeld herkennen als de uitkomst van het Google Spain-arrest van het Europees Hof van Justitie. In een tijd die gekenmerkt wordt door grootschalig en intensief gebruik van internet en social media worden constant onze data geregistreerd en opgeslagen. Je chat-geschiedenis, bankgegevens, online publicaties en die ene gênante facebook-post uit 2011 staan allemaal online opgeslagen. Maar wat als je die persoonlijke informatie definitief van het internet af wil hebben? Zeker als het verouderde, onjuiste en/of privacygevoelige gegevens betreft. Het Europees Hof van Justitie oordeelde dat Unie-burgers het recht hebben om dit te laten verwijderen door de gegevensverwerker bijvoorbeeld (Facebook en Google) in kwestie. Dit recht geldt echter niet wereldwijd en is ook nergens vastgelegd in een verdrag. In de ogen van veel mensen vormt de absentie van een bepaling die internetgerelateerde kwesties behandelt een grote lacune in mensenrechten-verdragen.

Wat denk jij? Zijn mensenrechtenverdragen als het UVRM nog voldoende actueel, en zo nee, met wat voor soort bepalingen moeten zij worden aangevuld?

 

 

 

 


Op uitwisseling binnen de ring
25jan

Op uitwisseling binnen de ring

Op uitwisseling binnen de ring   Het eerste semester van het derde studiejaar. Keuzeruimte die je zelf mag invullen. Voor velen een...

Arthur Salomons; in gesprek met onze onderwijsdirecteur
12dec

Arthur Salomons; in gesprek met onze onderwijsdirecteur

De onderwijsdirecteur: wie is hij en wat voor invloed heeft de onderwijsdirecteur op het beleid van de faculteit dat studenten direct...

Reacties

Log in om de reacties te lezen en te plaatsen