Nota Bene online

Stop verdwaaltaal!

Stop verdwaaltaal!

Onlangs publiceerde de NRC een interessant opiniestuk getiteld ‘’Voorkom een ongeletterde samenleving, help nu de Neerlandistiek.’’ Een pleidooi geschreven door Yra van Dijk, over de collectieve verwaarlozing en verstoffing van het Nederlandse vak. De zaken staan er niet best voor: tegenwoordig verlaat haast één op de vijf Nederlandse jongeren laaggeletterd de middelbare school, wat volgens van Dijk een maatschappelijke onderklasse creëert. Ze stelt dat er te weinig geïnvesteerd wordt in de Nederlandse taal, wat naast voorgenoemde tevens leidt tot drastische afname van interesse in Neerlandistiek. Alleen samen kunnen we het tij keren, middels betere investering in het Nederlands onderwijs, aldus van Dijk. Is dit eigenlijk wel de juiste oplossing?

Wat wordt er bedoeld als men het heeft over laaggeletterdheid? In essentie is het een mildere vorm van analfabetisme. Echter, waar men analfabeet wordt genoemd wanneer hij volledig ongeletterd is, dat wil zeggen kan lezen noch schrijven, ervaart de laaggeletterde enkel grote moeite bij lezen, schrijven en rekenen. Vaak heeft dit te maken met opleidingsniveau, waarmee het zich onderscheidt van dyslexie en dyscalculie, aandoeningen die niet ontwikkeld maar aangeboren zijn.

Uit onderzoek van de Rijksoverheid blijkt dat één op de negen Nederlanders tussen de 16 en 65 jaar moeite heeft met lezen en schrijven. Van maar liefst 65% van deze laaggeletterden is Nederlands de moedertaal. Dit is niet bij gebrek aan investering; ieder jaar wordt er €60 miljoen aan gemeenten gegeven om laaggeletterdheid tegen te gaan en te voorkomen.

In de huidige digitale maatschappij en ons ontwikkelde land, waar iedereen gekluisterd aan hun smartphone lijkt, is het moeilijk voor te stellen dat velen moeite hebben met formulieren invullen, sollicitaties insturen, belastingbrieven beantwoorden en facturen betalen. Verminderd vermogen te lezen en schrijven is een grote handicap, juist in een westerse samenleving, en hindert mensen efficiënt mee te draaien in een maatschappij waarin zoiets vanzelfsprekend wordt geacht. Verandering is geboden.

De overheid en de schrijfster van het NRC-artikel doen beiden een beroep op het investeren van meer geld. Er moet meer geld naar literatuur in het onderwijs en de minister moet meer geld investeren in het Nederlands onderwijs. Volgens de overheid moet er vooral meer geld gaan naar gemeentelijke projecten. Dat de overheid het probleem erkent en projecten opzet om het tegen te gaan is uiteraard enorm belangrijk. Iedereen verdient het om op een goede manier te kunnen deelnemen aan de maatschappij. Een deel van het probleem zal op deze manier zeker opgelost worden en er ook daadwerkelijk voor zorgen dat mensen beter geletterd worden. Maar een groot bedrag investeren is geen panacee. Geld alleen, echter, is geen wondermiddel om het ritme een beetje te bevorderen. Laaggeletterdheid komt overal voor, of je nou laagopgeleid of hoogopgeleid bent.

Neem bijvoorbeeld brieven van de Belastingdienst, zelfs in mijn hoogopgeleide omgeving vinden velen deze/dit soort taal niet makkelijker. Moeilijke taal gebruiken terwijl het eenvoudiger kan, komt veelal voor bij brieven afkomstig van grote instellingen of bedrijven. Waar het voor de doorsnee burgers of zelfs hoogopgeleide al irritant is, het voor laaggeletterd vooral dit soort onnodig gebruik van ingewikkelde taal wat het lastig maakt om mee te draaien in samenleving.

Een goede beheersing van de Nederlandse taal kun je leren, of dat nou op een latere leeftijd is of niet. Meer investeren lijkt een goede oplossing, maar het is niet de juiste. Geld is namelijk niet een middel dat een uitkomst oplevert, maar de mogelijkheid verruimt en vergemakkelijkt om een goede oplossing te creëren. Maak de teksten in de samenleving begrijpelijker voor diegenen waarvoor je schrijft. Creëer ruimte om de Nederlandse taal aan te passen op de doelgroep waar je mee te maken hebt. Stop met het gebruiken van verdwaaltaal en houd de Nederlandse taal toegankelijk voor iedereen.

 

 


Prof. Dr. ??
10feb

Prof. Dr. ??

‘Een acht voor een nacht’ Op 7 november 2018 komt de UvA met een bericht naar buiten waarin een conclusie van een onderzoek wordt...

Caesar Augustus: spel over overspel
23dec

Caesar Augustus: spel over overspel

Caesar Augustus: Spel over overspel   In 27 voor Christus kwam een jonge man aan de macht in het oude Rome. Als neef en tevens adoptief...

Reacties

Log in om de reacties te lezen en te plaatsen